Thế hệ Gen Z đang thay đổi cách cả thị trường đồ uống vận hành: uống ít rượu bia hơn, tìm đến soda, mocktail và nước giải khát tươi pha tại chỗ. Với chủ quán nước, đây không chỉ là một trào lưu mà là cơ hội mở rộng tệp khách trong mùa tiệc cuối năm. Bài viết tổng hợp số liệu đáng chú ý và gợi ý menu đồ uống không cồn dễ triển khai.

Gen Z đang “uống khác” thế hệ trước như thế nào?
Trong vài năm gần đây, cụm từ “sober curious” (tạm hiểu là tò mò với lối sống tỉnh táo) xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Người trẻ không nhất thiết bỏ hẳn rượu bia, nhưng họ chủ động uống ít hơn, chọn dịp uống và sẵn sàng gọi một ly không cồn ngay cả trong buổi tiệc.
Một số số liệu quốc tế cho thấy xu hướng này khá rõ:
- Khảo sát của Attest với 1.000 người Gen Z tại Mỹ (21–27 tuổi), được FoodNavigator đăng tải tháng 5/2025, cho thấy khoảng 1/5 không uống rượu bia, còn 39% chỉ thỉnh thoảng uống, phần lớn 1–3 lần mỗi tháng.
- Cũng theo bài viết này, dữ liệu mua sắm của NCSolutions ghi nhận lượng mua bia không cồn tăng 22% trong giai đoạn 12/2023–11/2024 so với cùng kỳ năm trước.
- Lý do người trẻ đưa ra khá đa dạng: khoảng một phần ba quan tâm sức khỏe thể chất và tinh thần, khoảng một phần ba thấy rượu bia quá đắt.
Tại châu Á – Thái Bình Dương, nghiên cứu REACH của CGA by NIQ (được VnEconomy dẫn lại ngày 04/11/2025) cho biết 30% người tiêu dùng trong khu vực uống ít rượu bia hơn so với một năm trước, gấp đôi tỷ lệ 15% người uống nhiều hơn.
Thị trường đồ uống không cồn: Quy mô và tốc độ tăng trưởng
Theo số liệu của Allied Market Research được VnEconomy trích dẫn, thị trường đồ uống không cồn toàn cầu đạt khoảng 1.300 tỷ USD năm 2023 và được dự báo có thể lên tới khoảng 2.900 tỷ USD vào năm 2035, tương đương tốc độ tăng trưởng kép khoảng 6,9% mỗi năm. Nhóm này bao gồm rất nhiều loại: nước ngọt có ga, nước ép, trà, cà phê, đồ uống chức năng và các loại mocktail pha chế.
Ở Việt Nam, xu hướng pha chế không cồn cũng bắt đầu có “sân chơi” riêng. Cuối năm 2025, TP.HCM tổ chức cuộc thi pha chế đồ uống không cồn TasteCraft Masters Championship 2025 – được giới thiệu là cuộc thi đầu tiên tại Việt Nam dành riêng cho mảng này. Điều đó cho thấy đồ uống không cồn không còn là lựa chọn “phụ” trên menu, mà đang dần trở thành một dòng sản phẩm được đầu tư sáng tạo nghiêm túc.
Vì sao đây là cơ hội cho quán nước tươi?
Quán nước tươi – từ xe đẩy vỉa hè, ki-ốt trường học đến quán cà phê nhỏ – có sẵn những lợi thế phù hợp với khẩu vị Gen Z:
- Giá dễ tiếp cận: một ly soda hay coca tươi rẻ hơn nhiều so với cocktail ở quán bar, phù hợp túi tiền sinh viên và người mới đi làm.
- Tốc độ phục vụ nhanh: người trẻ thích đồ uống “cầm đi” để vừa uống vừa đi chơi, chụp ảnh.
- Dễ sáng tạo: chỉ cần thay siro, trái cây, thảo mộc là có ngay đồ uống mới cho mỗi mùa.
- Phù hợp mùa tiệc cuối năm: tiệc công ty, tiệc lớp, tiệc sinh nhật ngày càng có nhiều người chọn không uống rượu bia – họ cần một lựa chọn “ra dáng tiệc” mà vẫn tỉnh táo để lái xe về nhà.
Dưới đây là năm nhóm đồ uống dễ triển khai, phù hợp quán quy mô nhỏ và vừa. Công thức mang tính tham khảo, chủ quán nên thử nghiệm để có tỷ lệ phù hợp khẩu vị khách tại khu vực mình.

1. Coca tươi và soda có ga pha tại chỗ
Đây là “cửa ngõ” dễ nhất. Nước có ga được làm lạnh sâu, phối với siro theo tỷ lệ cố định, cho ra ly nước sủi bọt mạnh, mát lạnh. Có thể biến tấu thành coca chanh, coca cam, soda việt quất, soda dâu tằm để menu phong phú.
2. Mocktail trái cây nhiệt đới
Kết hợp nước ép tươi (dứa, chanh dây, ổi hồng) với soda, lá bạc hà và đá viên. Trình bày trong ly cao, có lát trái cây cài miệng ly là đủ “lên hình”. Mùa Giáng sinh có thể làm phiên bản đỏ – xanh với dâu tây và kiwi.
3. Trà trái cây có ga
Trà xanh, trà lài hoặc trà ô long ủ lạnh, thêm siro đào hoặc vải, cuối cùng nạp soda. Vị trà giúp đồ uống bớt ngọt, hợp với nhóm khách quan tâm sức khỏe.
4. Đồ uống thảo mộc Việt
Sả – gừng – mật ong, hoa đậu biếc – chanh, atiso đỏ (hibiscus) – quế… Đây là nhóm đồ uống mang “bản sắc Việt”, khách du lịch rất thích thử. Có thể bán phiên bản nóng cho mùa lạnh ở miền Bắc.
5. Bia không cồn và “beer-like” pha chế
Với quán phục vụ nhóm khách văn phòng, có thể đưa vào một vài loại bia không cồn đóng chai hoặc đồ uống có bọt màu hổ phách từ trà đen, gừng và soda. Đây là lựa chọn cho khách muốn “cụng ly” mà không cần cồn.
Đầu tư thiết bị cho quầy đồ uống có ga
Muốn ly coca hay soda luôn sủi mạnh, mát lạnh và đồng đều giữa các ca, quán cần thiết bị pha chế chuyên dụng thay vì pha thủ công bằng chai lớn. Một chiếc máy làm coca tươi giúp làm lạnh nhanh, tự định lượng siro và nạp ga ổn định, nhờ vậy nhân viên mới chỉ cần vài phút là có thể đứng quầy. Với quầy bán ở trường học, hội chợ hoặc sự kiện cuối năm, máy có nhiều vòi còn cho phép bán song song nhiều vị, giảm thời gian chờ của khách. Khi chọn máy, nên ưu tiên khả năng làm lạnh liên tục, chất liệu inox dễ vệ sinh và dịch vụ bảo trì gần khu vực kinh doanh.
Ngoài máy chính, quán nên có thêm nguồn đá sạch ổn định, tủ mát bảo quản siro và trái cây, cùng bộ ly có nắp cho khách mang đi. Nếu quán đang chuẩn bị mở rộng menu đồ uống lạnh, bài viết top 5 máy làm slush siro và máy làm đá tuyết cho quán đồ uống sẽ giúp bạn có thêm lựa chọn.
Cách tiếp cận khách Gen Z hiệu quả
Có một sản phẩm tốt mới là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là cách kể chuyện với khách trẻ:
- Đặt tên món vui, dễ nhớ: tên món ngắn, có yếu tố “meme” hoặc gắn với mùa lễ hội giúp khách dễ gọi và dễ chia sẻ.
- Minh bạch thành phần: ghi rõ “không cồn”, “ít đường”, “trái cây tươi” trên menu – Gen Z rất quan tâm thông tin này.
- Video ngắn hậu trường: clip ly coca sủi bọt, đá rơi vào ly, cắt trái cây… là nội dung dễ viral trên TikTok, Reels.
- Combo nhóm: ưu đãi khi mua 3–4 ly cho nhóm bạn, đặc biệt hợp với dịp nghỉ lễ và tiệc lớp cuối năm.
- Thẻ tích điểm số: đơn giản như quét mã QR, giúp giữ chân khách quay lại.
Để có thêm ý tưởng tăng doanh thu cho quán, bạn có thể đọc bài trợ thủ quan trọng giúp quán đồ uống tăng doanh thu và chiến lược mở quán trà sữa cho người mới bắt đầu.
Những lưu ý khi phát triển dòng đồ uống không cồn
- Kiểm soát lượng đường: nhiều đồ uống không cồn lại rất ngọt. Nên có tùy chọn mức đường để khách tự chọn.
- Chất lượng đá và nước: đá bẩn hoặc nước có mùi sẽ làm hỏng cả ly đồ uống, dù nguyên liệu khác tốt đến đâu.
- Vệ sinh thiết bị định kỳ: đường ống, vòi rót và bình siro cần được làm sạch theo lịch để tránh cặn và vi khuẩn.
- Thử nghiệm từng bước: bắt đầu với 3–5 món, theo dõi doanh số 2–4 tuần rồi mới mở rộng.
Câu hỏi thường gặp
Đồ uống không cồn có phải chỉ dành cho người không uống rượu bia?
Không. Nhiều khách vẫn uống rượu bia nhưng muốn giảm lượng, hoặc cần tỉnh táo để lái xe, làm việc. Đồ uống không cồn phục vụ cả nhóm khách này.
Coca tươi khác gì nước ngọt đóng chai?
Coca tươi được pha bằng máy làm coca tươi và nạp ga ngay tại quầy từ siro và nước lạnh, nên có thể điều chỉnh độ ngọt, độ ga và dễ biến tấu thêm hương vị. Chi phí mỗi ly thường thấp hơn khi bán số lượng lớn.
Quán nhỏ có nên làm mocktail không?
Có, chỉ cần chọn công thức ít bước, nguyên liệu dùng chung với các món khác trong menu để hạn chế hao hụt.
Kết luận
Xu hướng uống ít rượu bia của Gen Z không phải là chuyện nhất thời, mà phản ánh sự thay đổi trong cách người trẻ chăm sóc sức khỏe, chi tiêu và giao tiếp. Với quán nước tươi, đây là cơ hội để làm mới menu bằng các loại đồ uống không cồn sáng tạo, giá hợp lý và dễ chia sẻ. Đội ngũ Yurifood tin rằng chỉ cần chuẩn bị bài bản về công thức, thiết bị và cách truyền thông, quán của bạn hoàn toàn có thể trở thành điểm hẹn quen thuộc của người trẻ trong mùa lễ hội cuối năm.
Nguồn tham khảo: FoodNavigator (28/05/2025), VnEconomy (04/11/2025). Số liệu khảo sát chủ yếu từ thị trường quốc tế, mang tính tham khảo xu hướng.
